เนื้อหา

หลักการที่  2  การควบคุมโดยสมาชิกตามหลักประชาธิปไตย

 


    สหกรณ์เป็นองค์กรประชาธิปไตยที่มีการควบคุมโดยสมาชิกซึ่งมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการกำหนดนโยบาย  และการตัดสินใจ  บุรุษแสะสตรีที่ได้รับการเลือกตั้งจากที่ประชุมใหญ่ให้เป็นผู้แทนสมาชิกต้องรับผิดชอบต่อสมาชิก
    ในสหกรณ์ขั้นปฐมสมาชิกมีสิทธิในการออกเสียงเท่าเทียมกัน  (สมาชิกหนึ่งคน  หนึ่งเสียง)  สำหรับสหกรณ์ในระดับอื่นๆ  ก็ดำเนินการตามแนวทางประชาธิปไตยเช่นเดียวกัน
    การควบคุมโดยสมาชิกตามหลักประชาธิปไตย  จึงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการเลือกตัวแทนที่มีความรู้ความสามารถเข้ามาทำหน้าที่ในการบริหารและการจัดการแทนสมาชิก  หลักการข้อนี้จึงมุ่งสร้างพฤติกรรมการมีส่วนร่วมการแสดงออกซึ่งความคิดเห็นและการเปิดใจกว้างในการรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น  ฝึกการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดีตลอดจนเปิดโอกาสและยอมรับให้ผู้อื่นเข้ามาทำหน้าที่บริหารแทนตน
    หลักการนี้ส่งผลให้สหกรณ์ดำเนินงานตามเสียงส่วนใหญ่  สหกรณ์เป็นของสมาชิกมีระบบตัวแทน  มีการประชุมใหญ่ที่มีอำนาจสูงสุดในสหกรณ์  บุรุษและสตรีมีสิทธิเสรีภาพ  มีการควบคุมตรวจสอบโดยสมาชิก


หลักการที่  3  การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจของสมาชิก
 

    สมาชิกมีส่วนร่วมในการลงทุน (ซื้อหุ้น)  ในสหกรณ์ของตนอย่างเสมอภาคกันและมีส่วนในการควบคุมการใช้เงินทุนของสหกรณ์ตามแนวทางประชาธิปไตย  ทุนของสหกรณ์อย่างน้อยๆ  ส่วนหนึ่งต้องเป็นทรัพย์สินส่วนรวมของสหกรณ์  โดยปกติสมาชิกจะได้รับผลตอบแทน  (ถ้ามี)  ในอัตราที่จำกัดตามเงินลงทุน  (หุ้น) ที่กำหนดเป็นเงื่อนไขของการเข้าเป็นสมาชิก  สมาชิกสามารถจัดสรรเงินส่วนเกินของสหกรณ์เพื่อวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทุกอย่าง  ดังนี้คือ
    *เพื่อตอบแทนพัฒนาสหกรณ์  โดยอาจกันเงินสำรองซึ่งอย่างน้อย  จะต้องมีส่วนหนึ่งที่นำมาแบ่งปันกันไม่ได้
    *เพื่อตอบแทนแก่สมาชิกตามสัดส่วนของปริมาณธรกิจ  ที่สมาชิกได้ทำกับสหกรณ์
    *เพื่อสนับสนุนกิจกรรมต่างๆ  ที่มวลสมาชิกเห็นชอบ
เหตุผลที่สหกรณ์จะต้องจัดสรรเงินส่วนเกินในลักษณะดังกล่าวนี้ก็เพื่อเพิ่มทุนของสหกรณ์ให้มากขึ้น  เพื่อให้สหกรณ์พึ่งตนเองและมีความมั่นคง  เงินสำรองดังกล่าวนี้  ไม่สามารถจัดสรรให้กับมวลสมาชิกได้  เป็นเงินกองกลาง  ถ้าสหกรณ์มีอันต้องเลิกกิจการลงเงินสำรองนี้จะต้องโอนไปให้กับสหกรณ์อื่น  หรือโอนไปเป็นทุนสาธารณประโยชน์  สำหรับกำไรส่วนที่เหลือคืนสู่สมาชิกในรูปของเงินปันผลตามหุ้น  และเงินเฉลี่ยคืนตามส่วนของธุรกิจที่สมาชิกรายนั้นๆ  ทำไว้กับสหกรณ์  สมาชิกรายใดไม่ได้ทำธุรกิจสหกรณ์  เพียงเอาเงินมาถือหุ้นกับสหกรณ์ก็ได้รับเงินปันผลกลับคืนในอัตราที่เท่ากันและจำกัดส่วนสมาชิกรายนั้นๆ  ไป  ทั้งนี้เพื่อมุ่งเน้นให้สมาชิกได้เข้ามามีส่วนร่วมในการทำธุรกิจ  กับสหกรณ์มากก็ได้รับเงินเฉลี่ยคืนกลับไปมาก  สมาชิกรายใดทำธุรกิจกับสหกรณ์น้อยก็ได้รับเงินเฉลี่ยคืนน้อย  สมาชิกรายใดไม่ทำธุรกิจกับสหกรณ์ก็ไม่ได้รับเงินเฉลี่ยคืน  ได้รับเพียงเงินปันผลตามหุ้น
    การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจโดยสมาชิกจึงแสดงถึง  การให้ความสำคัญแก่สมาชิกในฐานะที่เป็นทั้งเจ้าของทุนและเป็นผู้ใช้บริการด้วย  หลักการข้อนี้มุ่งสร้างพฤติกรรมให้เห็นคุณค่าของความร่วมมือเป็นสำคัญมากกว่าเงินกำไรที่เกิดขึ้นจากการดำเนินธุรกิจ  มาจากการอดทนของสมาชิกที่ภักดีทำธุรกิจหรือใช้บริการของสหกรณ์  จึงควรได้รับส่วนเฉลี่ยคืนจากผลกำไรนั้น  สำหรับผลตอบแทนลงทุนก็ยังคงได้รับการจัดสรรในอัตราที่จำกัดอย่างเหมาะสม
 

เนื้อหารายวิชา