praveet elearning
 

ประเภทสหกรณ์ 7 ประเภท

1. สหกรณ์การเกษตร


    สหกรณ์การเกษตร คือ  สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นในหมู่ผู้มีอาชีพทางการเกษตร  รวมกันจัด  ตั้งขึ้น  และจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลต่อนายทะเบียนสหกรณ์  โดยจุดมุ่งหมายเพื่อให้สมาชิกดำเนินกิจการร่วมกันและช่วยเหลือซึ่งกันและ กัน  เพื่อแก้ไขความเดือดร้อยในการประกอบอาชีพของสมาชิกและช่วยยกฐานะความเป็น อยู่สมาชิกให้  ดีขึ้น
    ความเป็นมา  สหกรณ์การเกษตรแห่งแรกได้จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2459  ชื่อว่า  สหกรณ์วัดจันทร์  ไม่จำกัดสินใช้  ในจังหวัดพิษณุโลก  เป็นสหกรณ์  การเกษตรชนิดไม่จำกัด  มีขนาดเล็กในระดับหมู่บ้านตั้งขึ้นในหมู่เกษตรกรที่มี  รายได้ต่ำและหนี้สินมากมีสมาชิกแรกตั้ง  จำนวน 16 คน ทุนดำเนินงาน  จำนวน 3,080.- บาท  เป็นค่าธรรมเนียมแรกเข้า  จำนวน 80 บาท  และเป็นทุนจากการกู้แบงก์สยามกัมมาจล  (ธนาคารไทยพาณิชย์ในปัจจุบัน)  จำนวน 3,000.-  บาท
    วัตถุประสงค์  สหกรณ์การเกษตรดำเนินธุรกิจแบบอเนกประสงค์  เพื่อส่งเสริมให้สมาชิกดำเนินธุรกิจร่วมกัน  ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน  และช่วยเหลือส่วนรวมโดยใช้หลักคุณธรรม  จริยธรรมอันดีงานตามพื้นฐานของมนุษย์  เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่สมาชิกและส่วนรวมให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งทางด้าน เศรษฐกิจและสังคมตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับของสหกรณ์
    ประโยชน์ที่สมาชิกจะได้รับ  ทำให้สมาชิกมีปัจจัยการผลิตเพิ่มขึ้น  จากการกู้เงินสหกรณ์ในอัตราดอกเบี้ยต่ำมาประกอบอาชีพ  ทำให้มีที่ดินทำกินเป็นของตนเองหรือมีที่ดินทำกินมากกว่าเดิมทั้งได้รับความ รู้เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีในการผลิต  ตั้งแต่การใช้พันธุ์พืช  พันธ์สัตว์  การใช้ปุ๋ย  การใช้ยาปราบศัตรูพืชการเก็บรักษาผลผลิตอย่างมีคุณภาพ  ผลผลิต  ที่ได้จึงเป็นไปตามความต้องการของตลาด  ส่งผลให้สหกรณ์และบุคคลในครอบครัวมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นทั้งทางด้าน เศรษฐกิจสังคมการศึกษา  และการอนามัย


2. สหกรณ์ประมง


    สหกรณ์ประมง  คือ  สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นในหมู่ชาวประมง  เพื่อแก้ไขปัญหาและอุปสรรคในการประกอบอาชีพ  ซึ่งชายประมงแต่ละคนมาสามารถแก้ไขให้ลุล่วงไปได้ตามลำพัง  บุคคลเหล่านี้จึงรวมกันโดยยึดหลักการช่วยตนเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
    ความเป็นมา  สหกรณ์ประมงแห่งแรกได้จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2492 ชื่อว่าสหกรณ์ประมงพิษณุโลกจำกัด  ในท้องที่ลำคลองกระบังโป่งนก  อำเภอพรหมพิราม  จังหวัดพิษณุโลก  เป็นสหกรณ์ประมงประเภทน้ำจืด  มีสมาชิกแรกตั้ง  จำนวน 54  คนดำเนินการจัดสรรที่ทำกิน  การจำหน่ายการแปรรูป  และขออนุญาตสัมปทานให้สมาชิกจับสัตว์น้ำได้โดยสะดวก
    วัตถุประสงค์  สหกรณ์ประสงค์ดำเนินการให้ความรู้ทางด้านวิชาการในเรื่องการจัดหาวัสดุ อุปกรณ์ที่เหมาะสม  และมีคุณภาพในการเพาะเลี้ยง  การเก็บรักษาและการแปรรูปสัตว์น้ำแก่สมาชิกรวมทั้งให้ความช่วยเหลือทางด้าน ธุรกิจการประมงคือ  การจัดหาเงินทุนให้สมาชิกกู้ไปลงทุนประกอบอาชีพ  การจัดหาวัสดุการประมงมาจำหน่ายการจัดจำหน่ายสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ  การรับฝากเงินและสงเคราะห์สมาชิกเมื่อประสบภัยพิบัติ
    ประโยชน์ที่สมาชิกจุได้รับ  ทำให้สมาชิกมีแหล่งเงินกู้ที่มีอัตราดอกเบี้ยต่ำมาลงทุนประกอบอาชีพ  ซื้อวัสดุอุปกรณ์และสิ่งของจำเป็นที่สหกรณ์นำมาจำหน่ายในราคาที่เป็นธรรม  เมื่อมีผลผลิตหรือผลิตภัณฑ์สหกรณ์จะรวบรวมขายให้ในราคาที่สูงขึ้น  บริการรับฝากเงินเพื่อความสะดวกปลอดภัยให้แก่สมาชิก  และสมาชิกจะได้รับการศึกษาอบรมเกี่ยวกับการประกอบอาชีพการประมง  ตามหลักวิชาการแผนใหม่ให้สามารถผลิตสินค้าที่มีคุณภาพและปริมาณตรงกับความ ต้องการของตลาดรวมถึง  หน้าที่  และความรับผิดชอบของทุกคนตามหลักการและวิธีการสหกรณ์


3. สหกรณ์นิคม


    สหกรณ์นิคม  คือ  สหกรณ์การเกษตรในรูปแบบหนึ่ง  ที่มีการดำเนินการจัดสรรที่ดินทำกินให้ราษฎร  การจัดสร้างปัจจัยพื้นฐาน  และสิ่งอำนวยความสะดวกให้ผู้ที่อยู่อาศัยควบคู่ไปกับการดำเนินการจัดหาสิน เชื่อปัจจัยการผลิตและสิ่งของที่จำเป็น  การแปรรูปการเกษตร  การส่งเสริมอาชีพ  รวมทั้งกิจการให้บริการสาธารณูปโภคแก่สมาชิก
    ความเป็นมา  ได้เริ่มดำเนินงานเป็นแห่งแรกที่อำเภอลำลูกกา  จังหวัดปทุมธานี  เมื่อปี พ.ศ.2478  โดยดำเนินการจัดซื้อที่ราชพัสดุจากกระทรวงการคลัง  เนื้อที 4,109  ไร่เศษ  มาจัดสรรให้สมาชิก 69 ครอบครัวในรูปของสหกรณ์การเช่าซื้อที่ดิน  ต่อมาในปี พ.ศ. 2481 ได้จัดตั้งนิคมสหกรณ์ในอำเภอสันทราย  จังหวัดเชียงใหม่  เนื้อที่ 7,913  ไร่  และได้จัดสหกรณ์การเช่าที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติที่เสื่อมสภาพแล้ว  ที่อำเภอบางสะพาน  จังหวัดประจวบคิริขันธ์  เมื่อปี พ.ศ. 2518
    วัตถุประสงค์ 
1.    เพื่อการจัดนิคม  คือ  การจัดหาที่ดินมาจัดสรรให้แก่ราษฎรประกอบอาชีพทางการ
เกษตรตลอดจนจัดบริการด้านสาธารณูปโภคแก่สมาชิก
2.    เพื่อการจัดสหกรณ์  คือ  การรวบรวมราษฎรที่ได้รับจัดสรรที่ดินจัดตั้งขึ้นเป็นสหกรณ์
งานจัดนิคม  งานจัดนิคม  เป็นงานที่ดินทำกินให้ราษฎรโดยวิธีการสหกรณ์  มีขั้นตอนในการดำเนินการดังนี้
1.    การจัดหาที่ดิน
1.1สหกรณ์นิคม  โดยอาศัยพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ  พ.ศ. 2511  
โดยกรมส่งเสริมสหกรณ์  ขอรับที่ดินรกร้างว่างเปล่าที่คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติจำแนกเป็นที่จัด สรรเพื่อการเกษตร  นำมาจักสรรให้ราษฎรเข้าครอบครองทำประโยชน์  และส่งเสริมให้จัดตั้งขึ้นเป็นสหกรณ์  ซึ่งเมื่อสมาชิกได้ปฏิบัติครบถ้วนตามข้อบังคับของสหกรณ์แล้ว  ก็จะได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ได้รับจัดสรรนั้นในที่สุด
        1.2สหกรณ์การเช่าซื้อที่ดิน  โดยอาศัยประมวลกฎหมายที่ดิน  พ.ศ. 2497  และนโยบายของรัฐบาลในเรื่องการจัดหาที่ดินให้ราษฎร  กรมส่งเสริมสหกรณ์จึงจัดซื้อที่ดินขององค์การหรือเอกชนนำมาปรับปรุงจัดสรร ให้รวมรวมกันจัดตั้งขึ้นเป็นสหกรณ์ซึ่งเมื่อสมาชิกได้ส่งชำระเงินค่าเช่า ซื้อที่ดินและปฏิบัติการอื่นครบถ้วนตามข้อบังคับของสหกรณ์แล้ว  ก็จะได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ได้รับจัดสรรนั้นในที่สุด
        1.3สหกรณ์การเช่าที่ดิน  กรมส่งเสริมสหกรณ์จะนำที่ดินป่าสงวนแห่งชาติที่เสื่อมโทรมแล้วมาจัดสรรให้ ราษฎร  และจัดตั้งขึ้นเป็นสหกรณ์  สมาชิกก็มีสิทธิ์เข้าครอบครองทำกินในที่ดินที่ได้รับจัดสรรนั้นโดยเสียค่า เช่าในอัตราต่ำ  และที่ดินจะตกทอดทางมรดกไปยังลูกหลานได้ตลอดไป  แต่ห้อมมิให้โอนกรรมสิทธิ์สหกรณ์นิคมทั้ง 3 รูปนี้  คงมีเพียง 2 รูปแรกที่สมาชิกจะได้ที่ดิน  เป็นกรรมสิทธิ์ของตนเอง  ส่วนในรูปสหกรณ์การเช่าที่ดินนั้นสมาชิกจะได้เพียงสิทธิการให้ที่ดินโดยการ เช่า  และสิทธิที่ตกทอดทางมรดกตลอดไปเท่านั้น
    2.  การวางผังและปรับปรุงที่ดิน  เมื่อได้รับที่ดินแปลงใดมาจัดสหกรณ์แล้วทางราชการจะสำรวจรายละเอียดสภาพ ภูมิประเทศ  ชนิดและลักษณะดิน  ปริมาณน้ำฝน  จากนั้นจะวางแผนผังการใช้ที่ดิน  ว่าควรดำเนินการสรางบริการสาธารณูปโภคอย่างไรบ้าง  เช่น  ถนนการชลประทานโรงเรียน  สถานีอนามัยฯลฯ
    3.  การรับสมัคร  และคัดเลือกบุคคลเพื่อรับการจัดสรรที่ดิน
    4.  การอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดิน
    5. การกำหนดเงื่อนไขการใช้ที่ดิน  และการได้กรรมสิทธิ์ที่ดิน
    งานจัดสหกรณ์
    เมื่อจัดราษฎรเข้าครอบครองทำประโยชน์ในที่ดิน  จัดหามาเรียบร้อยแล้ว  ขั้นต่อไป  คือ  การรวบรวมราษฎรที่ได้รับจัดสรรที่ดินนั้นจัดตั้งเป็นสหกรณ์ขึ้น  และขอจนทะเบียนตามพระราชบัญญัติสหกรณ์  พ.ศ. 2542  เพื่อให้เกษตรกรมีสภาบันของตนเอง  ที่จะเป็นสื่อกลางในการอำนวยบริการด้านต่างๆ  ส่วนการดำเนินธุรกิจของสหกรณ์จะมีลักษณะเช่นเดียวกับสหกรณ์การเกษตร
    ประโยชน์ที่สมาชิกจะได้รับ
    ให้สมาชิกสหกรณ์มีสหกรณ์เป็นสถาบันที่เป็นสื่อกลางในการขอรับบริการต่างๆ  จากรัฐบาลและเป็นสถาบันที่อำนวยความสะดวกในด้านการจัดหาสินเชื่อ  การรวมกันซื้อ  รวมกันขาย  การส่งเสริมการเกษตรและการฝึกอบรม  ซึ่งเป็นการเสริมสร้างให้เกิดระบบที่ดีในการจัดหาการผลิต  และการตลาดโดยสมาชิก  เพื่อสมาชิก  ในการประกอบอาชีพอย่างมั่นคงจนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น


back 1 2345 next